Shqiperia{*InTeReSaNt*}ForumCalendarPytėsoriKėrkoRegjistrohuidentifikimiShqiperia

Share | 
 

 kenget e hakmarrjeve

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
AutoriMesazh
shaban cakolli
Anetar Nderi
Anetar Nderi


Numri i postimeve : 3712
Name : 0
Points : 383
Registration date : 16/12/2008

MesazhTitulli: kenget e hakmarrjeve   Sat Mar 14, 2009 6:21 pm

Nga folklori ynė:

KĖNGĖT E HAKMARRJES

Nga Demir KRASNIQI

Pa dyshim se ndėr plagėt mė tė rėnda tė historisė sė popullit shqiptar, ėshtė vėllavrasja dhe hakmarrja, plagė kėto qė fatkeqėsisht edhe nė fillimin e shekullit tė 21-tė, nuk kanė tė shėruar dhe ato vazhdojnė tė hapen e tė lėndojnė zemra gjithandej trojeve dhe krahinave etnike shqiptare.
Nėpėr shekujt qė i lamė pas, nė pėrpjekje pėr shėrimin e kėtyre plagėve u morėn shumė kanune, kėshilla pėr pajtime, “sheriate” , ligje, por qė asnjėra prej tyre nuk ia dolėn kurrė qė ta ērrėnjosin njėherė e pėrgjithmonė kėtė dukuri shemtuese, tė kobshme dhe shfarosėse pėr kombin tonė.
Fenomeni i vėllavrasjeve dhe i hakmarrjeve ka shtėnė rrėnjė tė thella edhe nė traditėn e folklorit tonė muzikor, me ē’ rast rapsodėt – krijues popullor anonim kanė krijuar shumė kėngė tė kėsaj natyre , duke iu thurur “himne lavdie e trimėrie” vrasėsve dhe hakmarrėsve. Kėngė tė kėtilla vazhdojnė tė krijohen dhe tė kėndohen edhe nė ditėt e sotme, pa u ndėshkuar nga askush!
Kėngėt e vėllavrasjeve dhe hakmarrjeve janė shumė tė dėmshme dhe tė rrezikshme pėr popullin tonė, e sidomos pėr gjeneratat e reja tė cilat i konsumojnė kėto kėngė , edukohen dhe frymėzohen me “heroizma” ,”lavdi” dhe “trimėri” tė tilla!
Kėngėt e vėllavrasjeve dhe tė hakmarrjeve drejtpėrsėdrejti nxisin , frymėzojnė dhe trimėrojnė tė tjerėt pėr tė bėrė krime dhe pėr t’ u hakmarrė, nga se mentaliteti i njė shtrese tė pa arsimuar tė popullit ėshtė i tillė, sa po sa ta dėgjojnė njė kėngė tė kėtillė, do tė inspirohet, frymėzohet dhe trimėrohet qė tė dal e ta vras dikė, apo tė hakmerret ndaj dikujt, me tė vetmin iluzion: se edhe atij do t’ i thuren kėngė, do tė kėndohet nė tela tė ēiftelisė, do tė hyjė nė histori, do tė rreshtohet nė mesin e atyre “heronjve” dhe “trimave” tė cilėt bėjnė vėllavrasje dhe hakmarrje!
Pos kėngėve qė nxisin dhe inspirojnė drejtpėrsėdrejti vėllavrasjen dhe hakmarrjen, faktorė relevant tė nxitjes sė kėtyre fenomeneve tė shėmtuara , nė tė shumtėn e rasteve janė prindėrit tė cilėt gjatė tėrė jetės sė tyre i nxisin , inspirojnė , madje edha ua lėnė amanet bijve tė tyre qė tė hakmerren dhe tė mos e ndalin pushkėn vrastare deri nė frymėn e fundit tė jetės sė tyre!
Siē thamė edhe mė lartė, nė thesarin e folklorit tonė muzikor tradicional , fatkeqėsisht , kemi me qindra kėngė qė i kėndojnė vėllavrasjeve dhe hakmarrjeve, ne pėr ilustrim tė kėtij studimi, kėsaj radhe zgjodhėm vetėm njėrėn prej kėtyre kėngėve pėr tė cilėn mendojmė se ėshtė shembulli mė tipik ndėr kėngėt qė stimulojnė vėllavrasjen dhe hakmarrjen dhe atė sipas amanetit tė prindėrve !
Fjala ėshtė pėr “Kėngėn e Qorr Istrefit”, kėngė kjo qė nuk na e jep identitetin dhe vendlindjen e protagonistit, por as kohėn e ngjarjes. Tmerri mė i madh i kėsaj kėnge, pa dyshim ėshtė momenti kur prindi – babai i quajtur Qorr Istrefi, njė burrė plak, i cili sėmuret pėr vdekje, por nuk mund t’ i dalė shpirti pa ia lėnė amanet tė birit tė tij Sadikut, qė tė hakmerret pėr njė vrasje tė ndodhur mė herėt, duke i treguar tė birit pėr gjakun e pa marrė, pėr “hasmin” dhe emrin e tij, pėr vendbanimin dhe profesionin e tij!
Dhe ja se si ia le amanet babai tė birit qė tė hakmerret, sipas vargjeve vijuese tė kėsaj kėnge:

Qorr Istrefi, kur bani me dekė ,
Ja la t’ birit ni amanet:
“Amanet , Sadik , bre djalė –
Kem ni gjak , hala pa e marrė!
Kem ni gjak, o, gjak tė ri ,
Edhe hasmin vet e di !
N’ daē pėr hasmin me e ditė ti –
N’ Kumanovė , po rrinė me shpi !
N’ vetsh pėr emėn – Shaban Zotni,
Ka zanatin kundraxhi !

Biri i Qorr Istrefit – Sadiku, i cili ishte njė djalė i ri, duke u inkurajuar nga fjalėt e babait dhe duke u zotuar se do ta ēojė nė vend amanetin e tij, do tė mobilizohet menjėherė dhe do tė niset nė rrugė pėr hakmarrje:

Kqyr shka bani Sadiku i ri –
Mirė poj ngon fjalėt e babės tij,
M’ i ka veshė ni parė tirqi t’ zi ,
N’ shokė ma shtjen t’ shkreten allti,
N’ Kumanovė ja paska mėsy !

Me tė arritur nė Kumanovė, ku sipas fjalėve tė babait, ishte duke punuar e jetuar me familje “hasmi i tij” i quajtur Shaban Zotnia , tash hakmarrėsi i quajtur Sadiku i ri, pėr ta kryer kėtė akt mizor dhe makabėr, do ta pėrdorė njė strategji me njė tradhti shumė tė ulėt dhe tinėzare, akt ky qė nuk ka tė bėjė me burrėri dhe trimėri !
Hakmarrėsi i quajtur Sadik, do tė shkojė nė njė dyqan rrobaqepėsie, ku do tė porosis komplet njė palė rroba femrash: shall, dimi dhe ēarēaf tė zi, nė mėnyrė qė tė vishet me rroba femre dhe ashtu i maskuar do t’ i shkonte “hasmit” tė vet nė shtėpi dhe do ta vriste nė pabesi :

N’ Kumanovė , kur paska hi –
Koka hi te ni terzi:
“Puna e marė, more terzi!”
“Tė marė paq , more djalė i ri !”
“Fort n’ uzdajė ta kam mėsy ,
Do t’ mi prejsh ni parė petka t’ ri,
Do t’ mi prejsh shallė e dimi ,
Do t’ ma prejsh ēarshafin e zi !”

Rrobaqepėsi, duke mos ditur qėllimin e kėtij tė riu tinzar dhe hakmarrės, ia pret dhe ia qepė komplet rrobat e femėrs, ashtu si qė i kishte porositur Sadiku, i cili do t’ i veshė ato rroba diku nė fshehtėsi dhe do tė kalėronte nėpėr rrugėt e qytetit tė Kumanovės, nė formė tė njė zonje tė rėndė e tė panjohur :

Kqyr shka bani qaj terzi –
Ja ka pre shallė e dimi,
Po ja pret ēarshafin e zi !
Po m’ i veshė Sadiku i ri –
Koka dalė Sadiku n’ ēarshi .
Be po bajnė kėta dugajxhi –
Kurrė kėso zoje , n’ ēarshi s’ ka hi !

Hakmarrėsi Sadik, duke mos ditur se ku e ka shtėpinė “hasmi” i tij, i quajtur Shaban Zotnija, afrohet tek njė furrtar dhe ashtu i maskuar si femėr e pyet furrtarin se ku e ka shtėpinė Shaban agė Zotnija, duke e gėnjyer furrtarin se kinse ėshtė njė zonjė jabanxhi (e pa njohur) e cila ka humbė rrugėn dhe tani kėrkon konak tek ai zotėri !
Furrtari, duke mos ditur pėr djallėzitė e kėtij tė riu tė maskuar e vrastar, me qėllim qė t’ i dalė nė ndihmė pėr tė mos ngelur nė rrugė gjatė natės, i tregon drejt se ku e ka shtėpinė Shaban agė Zotnija:

Koka shkue te ni furraxhi –
Puna e marė , more furraxhi !
-Tė marė paē , ti Zojė, oj bi !
-Jam e largėt jabanxhi ,
M’ ka zanė nata, nėpėr ēarshi,
A s’ ma njihni Shaban Agė – Zotninė,
Me m’ kallxue ku e ka shpinė?!
-Qatje naltė , pėrmi xhami ,
E ka marue ni ēardak tė ri !

Pasi ia tregon derėn e Shabanit, ai furrtar vendor, Sadiku shkon drejt nė derė tė “hasmit” tė tij dhe i troket nė derė, kinse pėr tė kėrkuar konak (strehim) nė shtėpinė e tij, nga se e ka nxėnė nata si jabanxhike dhe ka ngelė nė ēarshi !
Pra, kėtu hakmarrėsi i quajtur Sadik, e keqpėrdorė mikpritjen dhe bujarinė tradicionale shqiptare, pėr ta kryer hakmarrjen me tradhti :

Drejt nė derė , Sadiku ja ka mėsy ,
Ja ka mėsy, poj cokatė n’ derė ,
Del Shabani meniherė –
Kush je ti, qi cokatė n’ derė ?
-Jam ni Zojė, jabanxhi ,
M’ ka zanė nata, jam metė n’ ēarshi ,
Pėr konak, sonte ta kam mėsy!
-Eu, hoshgjolldėn Zojė, moj bi !
E merr Shabani, pe qon nė shpi !
E merr Shabani, nėr zoja pe qon ,
Muhabet , Shabani poj banė,
Ja ka qitė Zojės, ni skemli ,
Ju ka ungjė Shabani, karrshi ,
Po ja banė ka ni herė me sy !

Hakmarrėsi Sadik Istrefi, duke vepruar me skenar tė maskuar dhe tradhti tė pa parė, ia keqpėrdorė mikpritjen, bujarinė , bukėn dhe besėn strehuesit Shaban dhe duke aktruar nė rol tė njė lavireje femėr, i kėrkon qė sa mė parė t’ ia shtrojė vendin dhe t’ ia caktojė dhomėn e fjetės:

Asht ardhė vakti darkė me ngranė ,
-Lajė duert , Zojė , m’i ka thanė !
-Nuk muj darkė, sonte me ngranė ,
Ni parė ethe mue m’ kanė nxanė ,
Si ndoj vend n’ mujshi me ma ba !
Si ndoj vend n’ mujshi me ma shtrue ,
N’ mujsha pak me u rahatue !

Strehuesi – mikpritėsi Shaban agė Zotnija, duke qenė i provokuar vazhdimisht nga gjestet amorale tė “mysafires sė panjohur”, e humb mendjen dhe iu nėnshtrohet provokimeve tė “mysafires”, me ē’ rast vendosė qė ta kalojė natėn duke fjetur bashkė me te dhe e urdhėron bashkėshorten e vet tė kurorės qė t’ ia shtroi dhomėn e fjetjes :

Shaban Aga, shka ka marue ,
Zojės s’ vet, ju ka ngėrmua:
“Shpejt, ti , sobėn me ma shtrue ,
Me natė t’ sontit jam martue !”
Po shkon Zoja, tuj nemė, tuj true:
“Ti, mos pritsh Shaban, me e trashėgue !”

Hakmarrėsi – mysafir, vazhdon me mashtrimet, provokimet dhe tradhtitė e tij amorale nė dėm tė mikpritėsit dhe familjes sė tij, duke ia bėrė me dije qė tė mos flejė, nga se kah gjysma e natės do t’ i shkojė nė gji Shabanit:

Kqyr shka i thotė Sadiku i ri:
“A ndigjon Shaban, zotni ,
Ni farė vakti tu ti do t’ vi !”

Kah mesi i natės, Sadiku i troket nė derė tė dhomės sė fjetjes mikpritėsit Shaban dhe i hynė nė dhomė, ku sėrish vazhdon me skenar tė errėt tradhtie, deri sa e detyron mikpritėsin Shaban, qė ta mbulojė kokėn me jorgan, ta mbyllė dritėn, deri sa t’i zhveshi rrobat, nga se gjoja po turpėrohej qė tė zhvishej para syve tė tij:

Gjysa e natės kur a ba ,
Shkon Sadiku i cokatė n’ derė –
A m’ je quuet, a m’ je fjetė?
-Nuk jam fjetė, tha, po jam quet,
Nuk po m’ merr gjumi pa ty !
Shpejt, ai , derėn ja ka ēelė ,
Mrend , Sadiku koka hi,
-A nogon Shaban zotni ,
Mloje kryet me jorgan t’ ri ,
Jam qillue Zojė jabanxhi,
Po m’ vjen keq me t’u deshė nėr sy,
Sa t’ i hjek, unė, shallė e dimi,
Sa ta hjek kėtė ēarshaf tė zi !

Hakmarrėsi Sadik Istrefi, i cili me pabesi, tradhti , maskim dhe keqpėrdorim te tė gjitha traditave shqiptare, pasi qė e detyron mikpritėsin qė ta shuaj dritėn dhe ta mbulojė kokėn me jorgan, i zhveshė rrobat e femrave dhe e nxjerr revolen, ku e vret Shabanin mu nė shtratin e tij, mu nė dhomėn e tij dhe para familjes sė tij, e cila ishte e tėra nė gjumė!
Por “trimėria” e tij , nė rolin e hakmarrjes, bėhet edhe mė qyqare nė momentin e kryerjes sė aktit tė vrasjes, kur kėrcen prej dritares sė dhomės dhe ikė nga ajo shtėpi :

Kqyr shka banė ai Shaban zotni ,
E mloj kryet me jorgan tė ri !
Kqyr shka bani Sadiku i ri ,
M’ i ka hjekė shallė e dimi,
Ma ka hjekė ēarshafin e zi,
Koka metė soll n’ tierqi t’ zi .
-A nigon Shaban zotni ?
Shploje kryet prej jorganit t’ ri ,
Unė nuk jam kush kujton ti ,
Nuk jam Zoja jabanxhi ,
Po mue m’ thonė Sadiku i ri !
E ka nxjerrė t’ shkretėn allti -
Ja ka njehė shtatė mi kry’!
Prej ēardakut po bjen n’ ēarshi –
Shnosh e mirė ka shkue n’ shpi !

Po qe se e analizojmė kėtė kėngė me njė mendje tė shėndoshė dhe kokė tė ftohtė, atėherė shumė lehtė do t’i kuptojmė tiparet, karakteret, mentalitetet, “trimėritė”, “heroizmat”, strategjitė dhe tradhtitė e aktorėve tė hakmarrjeve tė cilėt jetojnė dhe trajtohen si “heronj” nė kėngėt tona popullore qė iu kushtohen vėllavrasjeve dhe hakmarrjeve.
Gjilan, mė 10 Mars 2009.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Shiko profilin e anėtarit
 
kenget e hakmarrjeve
Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 1

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
{*_*} InTeReSaNtI {*_*} ShQiP {*_*} :: {*_*} KULTURE {*_*} :: MUZIKE-
Kėrce tek:  
Tema Fundit
» DANO KU JE :P
Mon Jun 10, 2013 1:10 pm nga Hapesira

» DANO KU JE :P
Mon Jun 10, 2013 1:09 pm nga Hapesira

» Thenie te mencura!
Wed Feb 13, 2013 2:18 pm nga nida n

» cheap football jerseys cheap hockey jerseys cheap authentic jerseys
Mon Mar 26, 2012 12:29 pm nga af1013

» nhl store cheap authentic jerseys authentic nfl jerseys
Fri Mar 23, 2012 4:13 pm nga af1013

» The amount the woman repays: Nike air jordan manages to lose £2million per twelve months so that you can the girl's extensive directory of exes
Wed Nov 16, 2011 5:29 am nga zhiaiwudi42

» Ohio's message for Obama in 2012
Thu Nov 10, 2011 5:38 am nga sumtwo

» Official: Trustees' Support for Paterno Eroding
Wed Nov 09, 2011 4:50 am nga yidiandiana

» Decertification would put 2011-12 NBA season in serious jeopardy
Fri Nov 04, 2011 11:02 am nga youxieshi

» Dollar hits 3-month high on yen as Tokyo steps in
Mon Oct 31, 2011 12:13 pm nga Swinderman

» Pujols powers Cardinals with three home runs
Tue Oct 25, 2011 5:12 am nga weishinia

» Fighting For Redlands
Fri Oct 21, 2011 5:15 am nga qiheitiann

» Klinsmann looking at long-term changes for US
Wed Oct 12, 2011 1:03 pm nga anylove

» hej ka njeri ketu
Mon Aug 29, 2011 12:05 am nga Hapesira

» Canada From Imitrex Pharmacy 20
Thu Aug 04, 2011 4:59 pm nga Vizitor

» Hplc Caffeine Plasma
Wed Aug 03, 2011 1:28 pm nga Vizitor

» jenny mccarthy hardcore video
Tue Aug 02, 2011 12:35 pm nga Vizitor

» Free Cheap Jerseys Shipping Nfl
Mon Aug 01, 2011 5:56 pm nga Vizitor

» Zolpidem Drugs Other
Sun Jul 31, 2011 6:05 am nga Vizitor

» xhelozia..
Mon Jun 27, 2011 8:50 pm nga tani

» poezi dashurie
Fri Jun 03, 2011 5:36 pm nga tani

» Poezi dashurie italisht!!!!!!
Mon May 30, 2011 5:44 pm nga tani

» Formoni nje fjale me shkronjen e fundit te fjales siper..
Wed Mar 16, 2011 12:59 am nga milan86

» Pytje -Pergjigje
Wed Mar 16, 2011 12:56 am nga milan86

» UNE TE JAP...TI ME JEP...
Wed Mar 16, 2011 12:50 am nga milan86

MENU
Portal
Forum
Kontakto Webmaster
Ndihme
Kembimi Valutor
Parashikimi Motit
Portokalli
SmS Falas
Media
Shqip Tv
Top Channel Tv
Vizion Plus Tv
Filma Shqiptare
Muzike
Sport Ekspres
Rezultatet Live
Shkarko ketu
Programe Falas
Libra_Elektronie
Msn
Mozilla
Yahoo Mesenger
Paketa Adobe
Mirc
Counter Strike
Fjalori Elektronik Shqip
Mp3
Fjalore
Fjalor_Shumegjuhesh
Anglisht_Shqip
Shqip_Gjermanisht
Revista One
Kush ėshtė nė linjė
4 pėrdorues nė linjė: 0 anėtarė 0 tė fshehur 4 vizitorė :: 1 Bot

Asnjė

Rekord i pėrdoruesve nė linjė ishte 208 mė Sun Feb 13, 2011 3:07 pm
Top posters
shaban cakolli (3712)
 
bukuroshja_dr (3264)
 
Dano (2691)
 
shefe (2005)
 
vl_girl (1575)
 
GOTIKA PRESIDENTJA E DALL (1542)
 
bianka (1499)
 
NeighbouR (1453)
 
patrokli (1423)
 
CocaInE (1329)
 
Kėrko
 
 

Display results as :
 
Rechercher Advanced Search
December 2016
MonTueWedThuFriSatSun
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
CalendarCalendar
Social bookmarking
Social bookmarking Digg  Social bookmarking Delicious  Social bookmarking Reddit  Social bookmarking Stumbleupon  Social bookmarking Slashdot  Social bookmarking Furl  Social bookmarking Yahoo  Social bookmarking Google  Social bookmarking Blinklist  Social bookmarking Blogmarks  Social bookmarking Technorati  

Bookmark and share the address of {*_*} InTeReSaNtI {*_*} ShQiP {*_*} on your social bookmarking website