Shqiperia{*InTeReSaNt*}ForumCalendarPytėsoriKėrkoRegjistrohuidentifikimiShqiperia

Share | 
 

 KĖNGĖT E BILBILIT-JANĖ KĖNGĖT E ATDHEUT

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
AutoriMesazh
shaban cakolli
Anetar Nderi
Anetar Nderi


Numri i postimeve : 3712
Name : 0
Points : 383
Registration date : 16/12/2008

MesazhTitulli: KĖNGĖT E BILBILIT-JANĖ KĖNGĖT E ATDHEUT   Wed Jan 14, 2009 11:18 am

KĖNGĖT E BILBILIT – JANĖ KĖNGĖT E ATDHEUT

Nė thesarin e kėngėve tona popullore, tė cilat rreshtohen nė ciklin e kėngėve lirike tė dashurisė , e qė nė fakt , pėrmes figurave tė fuqishme artistike i kėndojnė dashurisė ndaj atdheut, dashurisė ndaj lirisė, urrejtjes ndaj pushtuesit dhe robėrisė – folklori ynė tradicional muzikor ka njė bagazh tė madh kėngėsh tė krijuara nė kėtė frymė .

Karakteristikė e veēantė e figurave dhe sinonimeve artistike tė kėtyre kėngėve janė: bilbili, pranvera , kafazi , dimri, lulet...etj.

Gjithandej ku pėrdoret nocioni “Bilbil” , ėshtė figurė simbolike qė i atribuohet Atdheut. Nocioni “Pranverė”, ėshtė simbolikė qė i atribuohet Lirisė. Figura e “Kafazit” , ėshtė sinonim i “Burgut”, kurse “Dimri” ėshtė sinonim i robėrisė sė rėndė . Nocioni “Lule”ėshtė sinonim i bijve dhe bijave tė Atdheut, por edhe i tė gjitha begative e tė mirave qė i ka nė gjirin e vet Atdheu ynė .

Po qe se i analizojmė mirė tekstet dhe meloditė e kėngėve tė kėtilla , do tė vijmė nė pėrfundim se nė krijimin e kėtyre kėngėve , kanė pasur gisht mjeshtrit e mėdhenj tė poetikės , por edhe mjeshtrit e mėdhenj tė kompozimit muzikor , nga se nė kėngėt e kėtilla hasim nė njė poetikė shumė tė fuqishme artistike dhe nė melodi shumė tė zhvilluara e tė shoqėruara me ritmet mė karakteristike tė traditės sonė muzikore.

Thjeshtė, fitohet bindja se kėto kėngė nuk kanė mundur qė tė krijohen nga krijuesit e thjeshtė laik, tė cilėt nuk njohin shkrim- lexim dhe qė nuk i njohin bazat elementare tė muzikės dhe kompozimit .

Nė studimet dhe analizat tona tė mėhershme , kemi shkruar gjerėsisht pėr disa kėngė tė kėtij zhanri , tė cilat nė folklorin tonė tradicional , radhiten ndėr perlat mė tė bukura tė kėngėve tona popullore , si qė janė kėngėt shkodrane:”Mblidhen lulet nė nji dovlet “ dhe “ O bylbyl , o i bukri i shpendve” , qė janė kėngė tė krijuara nė traditėn qytetare shkodrane , por kėngė me karakter tė kėtillė ka edhe nė qytetet dhe krahinat tjera shqiptare.

Kėsaj radhe do t’ i marrim nė shqyrtim dhe analiza dy kėngė tė kėsaj kategorie , tė cilat janė krijuar , kėnduar e kultivuar kudo nėpėr qytetet dhe krahinat e Kosovės , por edhe nė Maqedoni .

Kėnga e parė , titullohet :”N’ agim herėt kur u ēova “, qė ėshtė njė kėngė me karakter qytetar , e cila sipas tė gjitha gjasave , do tė jetė krijuar nė Gjakovė , ose eventualisht nė Prizren !

Kjo kėngė shumė shpejtė ka depėrtuar nėpėr tė gjitha qytetet dhe krahinat shqiptare , si nė vendet urbane , ashtu edhe nė ato rurale.

Ėshtė njė kėngė qė kėndohet me dashuri dhe afsh shpirtėror , si me pėrcjellje tė orkestrinave me instrumente muzikore tė fabrikuara, si me pėrcjellje tė instrumenteve autoktone shqiptare nga ana e grupeve dhe individėve rapsodik.

Edhe teksti poetik i kėsaj kėnge , fund e krye i pėrkushtohet “Bilbilit”, pra Atdheut dhe vuajtjeve tė tij shpirtėrore.

Bilbili (Atdheu) , njė ditė do tė zgjohet nga gjumi herėt nė mėngjes , pėr t’ i kėnduar kėngėt e tij , qė e mundojnė nė shpirt, si zakonisht . Por , nė atė mėngjes ishte shumė i pikėlluar nga vuajtjet shpirtėrore , nga tė cilat nė vend tė kėngės – i kishin shpėrthyer lotėt dhe vaji . Malli dhe nostalgjia e madhe qė e kishte kapluar thellė nė shpirt, Bilbilin (Atdheun) , ishte habitur dhe mendonte se po binte shi , duke mos e ditur se ata ishin lotėt dhe vaji i tij:

Oh, n’ agim, o, herėt, kur u ēova ,

Oh, mu pėrga se binte shi !

Ēova kryet e shikjova –

Ata ishin lot’t e mi !

Aman, aman,

Ata ishin lot’t e mi !

Vuajtjet e rėnda tė robėrisė , kanė zėnė ndryshkė nė zemrėn e Atdheut (Bilbilit), i cili i ka humbur tė gjitha shpresat dhe nuk dihet se kur do tė shohė dritėn as diellin e Lirisė !

Nga kėto vuajtje , Atdheu (Bilbili) rėnkon, qanė e vajton . Por, mjerisht, askush nuk ia di hallet , se ai kėrkon Liri:

Oh, zemra ime, ndryshk, o, ka zan-e,

Oh, nuk do t’ shoh ma dritė , as diell !

Nji bylbyl , more, qi po vajton-e ,

S’ ja din kush hallin e tij !

Aman, aman,

S’ ja din kush hallin e tij !

Bilbili (Atdheu) , vajton pėr fatin e vendit tė vet, tė cilit ēdo ditė e mė shumė po i kanosej rreziku , shfarosja , pėrndjekja e bijve tė tij , nga ēerdhet e lindjes dhe trojet e tyre stėrgjyshore !

Bijtė e Atdheut , nuk do tė dėshironin me asnjė kusht qė t’ i braktisin vatrat (ēerdhet) e tyre dhe t’ i lėnė tė shkreta , nga se askund tjetėr nė botė , nuk do ta gjejnė qetėsinė dhe rehatinė e tyre shpirtėrore!

Pra, ata nuk do ta lėshonin kurrė me dėshirė Atdheun e tyre, edhe atėherė kur nuk do tė ketė bukė tė mjaftueshme pėr ushqim, edhe nė mos pastė aty as dushk, as barė:

Oh, bylbyli e vajton ēerdhen e vet ,

Oh, mu n’ at pyll, ku ka le s’ pari !

S’ don me e lanė, ai, shkret vendin e vet-e,

Po mos pastė aty, dushk, as bari !

Aman, aman,

Po mos pastė aty , dushk as bari !

Gėzimi, lumturia , hareja e pėrqafojnė njeriun vetėm nė vendin e vet .Aty ku ka lind sė pari . Aty ku ka mėsuar gjuhėn e nėnės . Aty ku ka mėsuar lojėrat e para tė fėmijėrisė sė tij.

Njeriu, vetėm nė ēerdhen e vet: shtėpi, vendlindje, nė atdheun e tij , jeton i lumtur dhe i gėzuar. Por, pėr tė jetuar i lumtur , patjetėr i duhet LIRIA !

Vetėm nė atdheun e lirė , rrahjet e zemrės janė tė gėzueshme dhe vetėm aty jeta e njeriut ka kuptim ! Vetėm aty, njeriu mund tė prehet i qetė nė amshim:

Oh, aty asht gėzimi i ri –e ,

Oh, ku ka t’ mira, o, pėrgjithmonė !

N’ ēerdhe t’ vetė, ai don liri-e ,

Aty zemra i pushon !

Aman, aman,

Aty zemra i pushon !

Nė strofėn fijuese tė kėsaj kėnge, krijuesi anonim popullor, pėrmes figurės sė “Zemrės” e identifikon Atdheun e tij .

Atdheu, bėnė pėrpjekje dhe sakrifica tė mėdha pėr t’ u ēliruar njėherė e pėrgjithmonė nga robėria .

Atdheu e do lirinė e plotė, ku mund tė flitet lirshėm shqip (gjuhėn e nėnės) , e jo tė komunikojė me gjuhėt tjera tė sundimtarėve dhe okupatorėve tė huaj:

“Oh, mori zemėr, je hyqmet-e,

Oh, gjithė po lypė, ti, me u liru’ !

Zemra e don gjuhėn e vet-e ,

Me kanė t’ lirė me bisedu’ !

Aman, aman,

Me kanė t’ lirė me bisedu’!

Gjeniu popullor – krijuesi anonim i kėsaj kėnge, do t’ i jap fuqi edhe mė tė madhe artistike , kėsaj kėnge, duke e pėrfunduar me njė refren, i cili ndryshon nga vargjet e strofave tjera , nga melodia dhe ritmi paraprak, duke iu drejtuar Atdheut (Bilbilit), tė cilit edhe pse nuk i shterojnė dhe nuk i terėn sytė kurrė prej lotėve – ai prapė se prapė, nuk do t’i humbas shpresat, nuk do ta humbas optimizmin dhe nuk do ta ndalojė kėngėn e tij, duke kėnduar edhe nė therė (robėri)!

Atdheu i robėruar nga therėt (robėruesit, pushtuesit, sundimtarėt e huaj) , qanė, vajton, derdhė lot pa pushuar, por asnjėherė nuk heq dorė nga pėrpjekjet pėr t’ u ēliruar nga robėria:

Ani, ē’ ki bylbyl, qi knon n’atė therrė –

Sytė e tu, kurrė pa t’ u terė?!

Krijuesi anonim popullor, nuk do ta pėrfundojė kėngėn, pa e pyetur Atdheun (Bilbilin), se a do tė ketė ndonjė shpresė se do tė vjen Liria (Pranvera) ndonjėherė edhe pėr ne – kur edhe ne, do tė jemi tė lirė dhe do tė kėndojmė tė lirė, sikur tė gjithė popujt tjerė tė botės sė civilizuar:

Ani, a e kije kund ndoj shpresė,

Qi na knon najherė n’ pranverė,

Ah, najherė n’ pranverė?!

Njėra ndėr kėngėt mė tė ndjeshme dhe mė tė fuqishme artistike, tė kėsaj natyre, ėshtė krijuar , kėnduar dhe kultivuar nė rrethin e qytetit tė Kumanovės (Maqedoni).

Kėnga mbanė titullin:”O ē’ ki bylbyl?” dhe e ka kėnduar mė sė shumti kėngėtari i ndjerė kumanovarė:Ismet Vejseli, i cili ka qenė njėri ndėr kėngėtarėt e parė popullor shqiptarė tė Radio Shkupit dhe Radio Prishtinės.

Vet titulli i kėsaj kėnge, qė fillon me pyetjen :”O ē’ ki bylbyl?”, na tregon se kėngėtari krijues anonim popullor, nėn kushtet e rėnda tė okupimit, gjen forcė dhe guxim, qė t’ i drejtohet Atdheut (Bilbilit) dhe ta pyes pėr vuajtjet dhe hallet, me tė cilat pėrballet shekuj me radhė, nga shtypjet dhe nėpėrkėmbjet e okupatorėve tė ndryshėm.

Krijuesi popullor , pėrmes figurave bindėse nga jeta e pėrditshme , do t’ a pyes Bilbilin (Atdheun): “Pėrse tė janė zbardhur flokėt?!”, nga se dihet mirėfilli se njerėzve tė vuajtur e tė shtypur, mė shpejt iu zbardhen flokėt !

Ndėrsa , Bilbili (Atdheu), do t’ i pėrgjigjet se flokėt i janė zbardhur duke qarė natė e ditė pėr hallet dhe vuajtjet me tė cilat po pėrballen bijtė e tij tė robėruar !

O, ē’ ki bylbyl, more, qi tu kanė zbardhė flokėt?

-More, natė e ditė, o, vėlla bre, tuj qajtė shokėt !

Nė pyetjen e krijuesit anonim popullor, drejtuar Bilbilit (Atdheut), se pėrse iu kanė shteruar sytė? Bilbili (Atdheu) , do t’ i pėrgjigjet, se sytė iu kanė shteruar duke qarė pėr fatin e tė rinjve shqiptarė, tė cilėt rriten nė mjerim, robėrim, vuajtje, skamje, persekutime, burgosje, pa liri, pa atdhe, pa shkollim dhe pa kurrfarė gėzimesh nė jetėn e tyre:

O, ē’ki bylbyl, more, qi tu kanė shterrė syt-e?

-More, natė e ditė, o, vėlla bre, tuj qajtė t’ rijt-e!

Pėrmes figurave logjike, krijuesi sėrish do ta pyet Bilbiln (Atdheun) e tij, se pėr ēfarė arsyeje i janė zbardhur pendlat, qė ėshtė figurė simbolike e cila shprehė lodhjet e mėdha dhe shpenzimin e fuqisė fizike , nė kėrkim tė njė jete mė tė mirė.

Pėrgjigja e kėsaj pyetja, nga ana e Bilbilit (Atdheut), do tė jetė ajo, se deri tek shpenzimi i fuqisė, lodhja dhe molisja e tij, ka ardhur nga pėrpjekjet e vazhdueshme tė tij, pėr t’ ua qarė hallet, vuajtjet dhe aspiratat e pashtershme pėr lirinė e popullit tė vet nė trojet e veta etnike!

Kėtu, mbase autori anonim, aludon tek pėrpjekjet diplomatike tė atdhetarėve tanė, mes diplomacive tė fuqive tjera shtetėrore, pėr tė siguruar lirinė, pavarėsinė dhe sovranitetin e vendit (Atdheut).

O, ē’ ki bylbyl, more, qi tu kanė zbardhė pendlat?

-More, natė e ditė, o, vėlla bre, tuj qajtė dertat!

Nė vazhdim tė kėngės, krijuesi anonim popullor, do tė shprehė dufin dhe dėshpėrimin e Bilbilit (Atdheut) tė robėruar, i cili shprehet i habitur qė pas tė gjitha pėrpjekjeve, sakrificave dhe bisedave me vendet mike, pėr t’ i ardhur nė ndihmė e pėrkrahje, deri tek pavarėsia dhe liria, nuk u gjend askund ndonjė vend mik, apo fuqi botėrore qė t’ i dalė nė ndihmė pėr ta fituar lirinė, pavarėsinė dhe sovranitetin e kėrkuar, pėr tė shpėtuar kėtė popull nga robėria dhe pėr t’ ia hapur dyert drejt vendeve tė civilizuara dhe demokratike!

- O, si s’ mu gjet, more, kund, ndoj shok njiher-e ,

More, me ma ēelė, o, vėlla bre, mu’ kėtė der-e?!

Dėshirėn dhe etjen e madhe pėr liri , Bilbili (Atdheu) do ta shprehte pėrmes kėngės sė tij , qoftė edhe nė therėt e veta , ku po tė ishte i lirė, aty edhe dimri do t’ i bėhej verė !

Por, jo vetėm me kaq. Bilbili (Atdheu) po ta kishte lirinė e tij tė plotė , edhe po tė jetonte nėn kushtet mė tė rėnda , tė cilat i krahason me jetėn nėn thera, do tė jetonte i lumtur dhe i gėzuar !

Po ta kishte lirinė aq tė shtrenjtė, Bilbili (Atdheu) do ta shporrte njėherė e pėrgjithmonė “Dimrin” (Robėrinė e gjatė e tė rėndė) dhe jeta e tij, gjithmonė do tė bėhej “Verė”! Pra, do tė lulėzonte liria , ngrohtėsia, dashuria , gjallėria , gėzimi dhe progresi njerėzor !

-O, t’ dal e t’ knoj edhe ‘i herė n’ qatė therr-e,

More, dimenin, o, vėlla bre, ta baj ver-e !


Gjilan, mė 12. 01. 2009. Demir KRASNIQI
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Shiko profilin e anėtarit
 
KĖNGĖT E BILBILIT-JANĖ KĖNGĖT E ATDHEUT
Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 1

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
{*_*} InTeReSaNtI {*_*} ShQiP {*_*} :: {*_*} KULTURE {*_*} :: MUZIKE-
Kėrce tek:  
Tema Fundit
» DANO KU JE :P
Mon Jun 10, 2013 1:10 pm nga Hapesira

» DANO KU JE :P
Mon Jun 10, 2013 1:09 pm nga Hapesira

» Thenie te mencura!
Wed Feb 13, 2013 2:18 pm nga nida n

» cheap football jerseys cheap hockey jerseys cheap authentic jerseys
Mon Mar 26, 2012 12:29 pm nga af1013

» nhl store cheap authentic jerseys authentic nfl jerseys
Fri Mar 23, 2012 4:13 pm nga af1013

» The amount the woman repays: Nike air jordan manages to lose £2million per twelve months so that you can the girl's extensive directory of exes
Wed Nov 16, 2011 5:29 am nga zhiaiwudi42

» Ohio's message for Obama in 2012
Thu Nov 10, 2011 5:38 am nga sumtwo

» Official: Trustees' Support for Paterno Eroding
Wed Nov 09, 2011 4:50 am nga yidiandiana

» Decertification would put 2011-12 NBA season in serious jeopardy
Fri Nov 04, 2011 11:02 am nga youxieshi

» Dollar hits 3-month high on yen as Tokyo steps in
Mon Oct 31, 2011 12:13 pm nga Swinderman

» Pujols powers Cardinals with three home runs
Tue Oct 25, 2011 5:12 am nga weishinia

» Fighting For Redlands
Fri Oct 21, 2011 5:15 am nga qiheitiann

» Klinsmann looking at long-term changes for US
Wed Oct 12, 2011 1:03 pm nga anylove

» hej ka njeri ketu
Mon Aug 29, 2011 12:05 am nga Hapesira

» Canada From Imitrex Pharmacy 20
Thu Aug 04, 2011 4:59 pm nga Vizitor

» Hplc Caffeine Plasma
Wed Aug 03, 2011 1:28 pm nga Vizitor

» jenny mccarthy hardcore video
Tue Aug 02, 2011 12:35 pm nga Vizitor

» Free Cheap Jerseys Shipping Nfl
Mon Aug 01, 2011 5:56 pm nga Vizitor

» Zolpidem Drugs Other
Sun Jul 31, 2011 6:05 am nga Vizitor

» xhelozia..
Mon Jun 27, 2011 8:50 pm nga tani

» poezi dashurie
Fri Jun 03, 2011 5:36 pm nga tani

» Poezi dashurie italisht!!!!!!
Mon May 30, 2011 5:44 pm nga tani

» Formoni nje fjale me shkronjen e fundit te fjales siper..
Wed Mar 16, 2011 12:59 am nga milan86

» Pytje -Pergjigje
Wed Mar 16, 2011 12:56 am nga milan86

» UNE TE JAP...TI ME JEP...
Wed Mar 16, 2011 12:50 am nga milan86

MENU
Portal
Forum
Kontakto Webmaster
Ndihme
Kembimi Valutor
Parashikimi Motit
Portokalli
SmS Falas
Media
Shqip Tv
Top Channel Tv
Vizion Plus Tv
Filma Shqiptare
Muzike
Sport Ekspres
Rezultatet Live
Shkarko ketu
Programe Falas
Libra_Elektronie
Msn
Mozilla
Yahoo Mesenger
Paketa Adobe
Mirc
Counter Strike
Fjalori Elektronik Shqip
Mp3
Fjalore
Fjalor_Shumegjuhesh
Anglisht_Shqip
Shqip_Gjermanisht
Revista One
Kush ėshtė nė linjė
4 pėrdorues nė linjė: 0 anėtarė 0 tė fshehur 4 vizitorė :: 1 Bot

Asnjė

Rekord i pėrdoruesve nė linjė ishte 208 mė Sun Feb 13, 2011 3:07 pm
Top posters
shaban cakolli (3712)
 
bukuroshja_dr (3264)
 
Dano (2691)
 
shefe (2005)
 
vl_girl (1575)
 
GOTIKA PRESIDENTJA E DALL (1542)
 
bianka (1499)
 
NeighbouR (1453)
 
patrokli (1423)
 
CocaInE (1329)
 
Kėrko
 
 

Display results as :
 
Rechercher Advanced Search
December 2016
MonTueWedThuFriSatSun
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
CalendarCalendar
Social bookmarking
Social bookmarking Digg  Social bookmarking Delicious  Social bookmarking Reddit  Social bookmarking Stumbleupon  Social bookmarking Slashdot  Social bookmarking Furl  Social bookmarking Yahoo  Social bookmarking Google  Social bookmarking Blinklist  Social bookmarking Blogmarks  Social bookmarking Technorati  

Bookmark and share the address of {*_*} InTeReSaNtI {*_*} ShQiP {*_*} on your social bookmarking website