Galaktika
Zona e banueshme në galaktikën e Udhës së Qumshtit, një bilion vjet para nesh

Kufomat yjore ose pulsarët
Si u formuan grumbullimet e reja yjore nga zëri i hapësirës

Ekzistenca e jashtëtokësorëve, shkencëtarët optimistë
Epiqendra e debateve shkencore është mendimi për planetë të ngjashëm me Tokën, civilizimet e avancuara jashtëtokësore dhe udhëtimet ndëryjore. Ato u diskutuan për herë të parë nga fizikanti Enriko Fermi, disa dekada më parë, kur ai ngriti epigramën “Kush janë ata?” që u quajt edhe “Paradoksi i Fermit”. Një skuadër shkencëtarësh amerikanë kohët e fundit sugjeron se duhet të ketë një apo më shumë civilizime jashtëtokësore. Ata argumentojnë se është gabim të mos pranosh të gjitha raportimet mbi UFO-t, të bëra që kur disa fakte mbi parashikimet teorike se vizitorët jashtëtokësorë mund të jenë atje. Astronomët australianë kanë bërë dy zbulime kyçe: i pari është ekzistenca e një “zone të banueshme galaktike” në galaktikën e Udhës së Qumshtit dhe e dyta se ylli i Tokës, Dielli, është më i ri se të tjerët në këtë zonë me rreth një bilion vjet. Përderisa ka yje të tjerë me planetë rrotull, logjika të çon në mendimin se edhe një nga planetët që rrotullohen rreth tyre mund t’i ketë kushtet e Tokës dhe mund të jetë i banueshëm. Duke u mbështetur në këtë mendim, shkencëtarët kanë shkuar më tej. Meqë zbulimi i fundit i australianëve tregoi se yjet e tjerë janë relativisht 1 bilion vjet më të vjetër se Dielli, civilizimet e planetëve të tyre mund të jenë shumë më të përparuara në krahasim me ne dhe se ka kohë që e kanë zbuluar Tokën. Pra, bota jonë është përfshirë në një civilizim jashtëtokësor shumë më të madh. Tani një skuadër shkencëtarësh amerikanë ka vënë re se një studim i ri astrofizik sugjeron që ne duhet ta gjejmë veten në mes të një apo më shumë civilizimeve jashtëtokësore. “Fizika moderne dhe teoritë astronomike parashikojnë se po përjetojmë vizita jashtëtokësore, gjë për të cilën nuk ka prova të sakta, por fenomeni UFO nuk duhet të përqeshet brenda komunitetit shkencor”, tha fizikanti Bernard Haish. Ka parashikime të bazuara shkencore se duhet të ketë disa të dhëna të vërteta mbi gjurmët ET.


Yje ekzotike në zemrën e Udhës së Qumshtit
Është zbuluar një grumbull shumë i ngjeshur yjesh afër qendrës së Udhës së Qumshtit.
Astronomët kanë zbuluar 21 pulsarë të rinj, kufoma të vogla e të dendura yjore që rrezatojnë rreze radiofonike ndërsa rrotullohen. Pulsarët u gjetën në një grumbull yjesh të vjetër, rreth 10 bilionë vjet, të quajtur Terzan 5, që shtrihet 28000 vite-dritë larg qendrës së galaktikës.
Lidhur me Terzan 5 më parë pranohej se përmbante 21 pulsarë, që me tre të zbuluarit rishtaz e çojnë numrin e përgjithshëm të tyre në 24 të tillë. Kështu, ai e tejkalon rekordin e mëparshëm, një grumbull tjetër yjor, 47 Tucanae që përmban 22 pulsarë. Të gjithë të zbuluarit e rinj, rrotullohen qindra herë më shpejt se 1500 pulsarët e tjerë të njohur deri tani, të cilët rrotullohen një herë në sekondë. Këta pulsarë “milisekondësh” që vërtiten kaq shpejt, mendohet ta kenë shformuar grumbullin e shpejtësinë këndore nga yjet bashkudhëtarë në disa pika të historisë së tyre.
Yjet masive detyrohen të bashkëveprojnë me yje të tjerë në ambient tepër të mbushur me mbi 10000 yje për një kub vit-dritë. Ky mbipopullim mund të shkaktojë zhdukjen e pulsarëve ose shkëmbimin me partnerë të tjerë, që shkaktojnë atë që quhet “objekte të vërteta ekzotike”.
Terzan 5 tashmë përfshin objekte ekstreme. Rreth 80 pulsarë janë të njohur në 24 grumbuj sferikë, e Terzan 5 strehon 4 më të shpejtët në rrotullim, me rreth 600 herë në sekondë.

Rrymat e tingullit Bing-Beng të galaktikës
Rrymat e tingujve që gjëmojnë nëpër hapësirë u çelin shtegun studimeve të reja në këtë lëmë. Dy skuadra duke hulumtuar universin zbuluan se galaktikat aktualisht janë të grumbulluara bashkë, shpesh në distanca prej 500 milionë vitesh-dritë. Në përgjithësi, distanca e galaktikave harmonizohet me rrymat e tingujve. “Triumfi është se sinjali është parë në zonën e parashikuar”, tha Riçard Elis, astronom. Zbulimi është i përmasave të mëdha sepse grupe të ndryshme kanë arritur në të njëjtin përfundim. Astronomët e një skuadre studiuan vendndodhjen e 221000 galaktikave nëpërmjet një teleskopi në Australi. Skuadra tjetër vëzhgoi 46000 galaktika brenda 6 bilionë vitesh-dritë me një teleskop në Nju-Meksiko, SHBA. Zbulimi përkon me parashikimet bërë para 30 vjetësh. Grupet gjurmuan strukturën 500 milionë viteve-dritë në momentet e para pas shpërthimit të universit dhe shndërrimit të tij në 13,7 bilionë vjet më parë, kur kuantumi misterioz luhatej nëpër hapësirë. Kjo ka krijuar xhepa të dendësive të ndryshme në një mjegull të tharë gazi të jonizuar dhe fotone që grumbullohen në struktura si yjet dhe galaktikat. Por kur grumbujt e gazit u rritën, fotonet në mjegullën e dendur u tendosën nga presioni i jashtëm dhe kundërvepruan. Këto forca të kundërta lëshojnë presion apo tinguj, dallgë, që lëkunden brenda mjegullës. Rrymat e tingullit kanë udhëtuar rreth 500000 vite-dritë kur tingëllima big bang ka ndaluar. Kjo rritje e rrymës së tingullit e ka origjinën në të gjitha pikat e universit. Lindja e galaktikave priret për t’u përsëritur në skajet e gurgullimës, ku dendësia është pak më e vogël dhe forca e tërheqjes pak më e madhe.

Honda zhvillon inteligjencën e robotit ASIMO









Honda ka zhvilluar një teknologji inteligjence që e lejon robotin më
të zhvilluar në botë, ASIMO të bëjë lëvizje të ngadalta dhe të shpejta;
të dallojë ecjen para nga ajo mbrapa; të zgjedhi rrugën e duhur në një
supermarket; të shtyjë një karrocë; të vendosë kartën e kreditit në
bankomat etj.
Po ashtu një funksion tjetër i ri bën që ASIMO të rimbushë
automatikisht baterinë e tij kur ajo bie në nivele të ulëta. ASIMOT
mund të punojnë edhe në bashkëveprim me njëri –tjetrin për të arritur
qëllimin e caktuar. P.sh nëse në një restorant një ASIMO karikohet,
tjetri zëvendëson vendin e tij.
ASIMO mund të punojnë sëbashku, duke ndarë mes tyre informacionin.
Funksioni tjetër është drejtimi i njerëzve. ASIMO identifikon njerëzit
që vijnë nëpërmjet një kamere, llogarit lëvizjet dhe zgjedh rrugën nga
ata duhet të kalojnë në mënyrë që të mos bllokohet lëvizja e të
tjerëve. Kur nuk ka shumë hapësirë, ASIMO bën një hap mbrapa për të
liruar vendin dhe për të ribërë llogaritjet nga një distancë tjetër.
Honda po punon të kthejë robotin ASIMO në një humanoid, i cili mund të ndihmojë njerëzit në punët e përditshme.

Sipas teorisë së dy matematikanëve rusë ekzistojnë kushtet.

Dy matematikanë rusë kanë sugjeruar se thërrmuesi gjigant i atomeve që po ndërtohet në CERN, Qendra Evropiane për Kërkimet Nukleare, pranë Gjenevës, është në gjendje të krijojë kushtet për të udhëtuar prapa dhe përpara në kohë. Në thelb, Irina Aref‘eva dhe Igor Voloviç besojnë se pajisja që po ndërtohet në CERN, e cila do të vihet në punë për herë të parë gjatë këtij viti, do të jetë në gjendje të krijojë “vrima krimbi”
të vogla në hapësirë, të cilat mund të lejojnë disa forma të limituara
udhëtimi në kohë. Në rast se rezulton e vërtetë, ngjarja do të shënojë
rastin e parë në historinë njerëzore kur është mundur të krijohet
makina e kohës.

Në rast se kthimi prapa në kohë është i mundur,
teorikisht do të jetë i mundur vetëm kthimi në çastin kur është krijuar
makina, që do të thotë se udhëtuesit kohorë të së ardhmes do të kenë
mundësi të na vizitojnë. Siç sugjeron artikulli i kësaj jave i revistës
“New Scientist“, ky vit - pra 2008-a - mund të bëhet viti zero për udhëtarët e kohës.

Sa serioze është teza?

Artikulli i “New Scientist”
nënvizon se udhëtimi në kohë përmbledh shumë probleme praktike dhe
paradokse teorike. “Pavarësisht, ekziston një mundësi e vogël që ne të
shohim vizitorë nga e ardhmja gjatë vitit që do të pasojë”, shkruhet në
artikull. Duhet thënë se vetëm pak shkencëtarë e pranojnë idenë se
pajisja në fjalë do të krijojë ato kushte të cilat mendohet se janë të
nevojshme për të udhëtuar në kohë. Pajisja është projektuar për të
shqyrtuar forcat misterioze që ekzistojnë në nivel grimcash sub-atomike
dhe me ta bërë këtë do të jetë në gjendje t‘u japë përgjigje shumë
pyetjeve, siç është natyra e vërtetë e gravitetit.

Nuk është dizajnuar si makinë për të udhëtuar në
kohë. Megjithatë, nëse aksidentalisht kthehet në makinë kohe, do të
funksionojë vetëm në nivel sub-atomik, kështu që nuk do të kemi shans
të dëgjojmë histori si ato që tregohen nëpër filma, ku njerëzit barten
përpara e prapa në kohë.

Ç‘thonë ekspertët për udhëtimin në kohë?

Mundësia teorike është debatuar gjerësisht, por të
gjithë bien dakord që problemet në nivel praktik janë aq të
stërmëdhenj, sa, me të gjitha gjasat, nuk do të ndodhë kurrë. Brajën
Koks, një studiues i Universitetit të Mançesterit, vëren se edhe sikur
ligjet e fizikës të mos e pengonin udhëtimin në kohë, kjo nuk do të
thotë aspak se diçka e tillë është e mundur, sigurisht në terma të
kthimit prapa në kohë. “Të thuash se ato ligje fizike që njohim lejojnë
kthimin në të shkuarën, është si të thuash po citoj Bertrand Rasellin,
se lejojnë që një çajnik të orbitojë përreth Venusit”, thotë dr. Koks.
Pra, është e mundur, por nuk ka gjasa të bëhet. “Udhëtimi në kohë është
tërësisht i mundur, në fakt koha në orbitë kalon me ritme të ndryshme
nga ato ritme që njohim në tokë dhe kjo duhet marrë në konsideratë nëse
duam që sistemet naviguese të satelitëve të funksionojnë. Por, udhëtimi
në të shkuarën, megjithëse lejohet teknikisht nga teoria e Ainshtainit,
do hidhet poshtë nga shumica e fizikanëve, në rast se arrijmë të
kuptojmë më mirë rregullat e fizikës - dhe kjo është edhe detyra e
pajisjes që po ndërtohet në CERN”.

Përse është marrë parasysh mundësia e udhëtimit në kohë?

Vjen bashkë me teorinë e relativitetit të
përshkruar nga Albert Ainshtaini në vitin 1905. Është teoria më e mirë
që kemi deri tani lidhur me natyrën e hapësirës e të kohës dhe ishte
Ainshtaini që formuloi ekuacionin. Dy matematikanë rusë kanë sugjeruar
se thërrmuesi gjigant i atomeve që po ndërtohet në CERN, Qendra
Evropiane për Kërkimet Nukleare, pranë Gjenevës, është në gjendje të
krijojë kushtet për të udhëtuar prapa dhe përpara në kohë ne matematike
që i lidhin kohën dhe hapësirën në një entitet të quajtur -
“kohë-hapësirë”. Ato ekuacione dhe vetë teoria nuk e përjashtojnë idenë
e udhëtimit në kohë, megjithëse që nga koha e Ainshtainit janë bërë
përpjekje të shumta për të provuar se udhëtimi në kohë është i pamundur.

Ka ndonjë element që mund ta mbështesë këtë teori?

Shumë shkrimtarë librash fantastiko-shkencorë janë
kënaqur duke imagjinuar mundësinë e udhëtimit në kohë, duke nisur që
nga H.G. Wells, libri i të cilit “Makina e Kohës” u publikua në vitin
1895 - 10 vjet përpara se Ainshtaini të dilte me teorinë e
relativitetit. Në mënyrë shumë interesante, do të ishte një tjetër
vepër e fantashkencës ajo që do të ringjallte interesin për udhëtimet
kohore në epokën moderne. Kur astronomi amerikan, Karl Sagan, shkruante
në vitin 1986 romanin “Kontakti”, kërkonte një rrugë gjysmë të mundshme
për të anashkaluar problemin e pamundësisë për të udhëtuar më shpejt se
drita - gjë që do të thyente një rregull bazë të fizikës. Atij i duhej
që personazhet e librit të përshkonin distanca gjigante në hapësirë,
kështu që i kërkoi Kip Tornit, mikut të vet kozmolog, t‘i zbulonte një
rrugë, që kjo të ishte e mundur pa pasur nevojë të udhëtohej më shpejt
se drita. Torn sugjeroi se duke manipuluar vrimat e zeza bëhej i mundur
krijimi i “vrimave të krimbave”, në hapësirë-kohë që do të lejonin
njerëzit të udhëtonin brenda çastit nga një pikë e universit në një
tjetër. Më pas mendoi se kjo ide mund të shfrytëzohej teorikisht edhe
për t‘u kthyer prapa në kohë. Sigurisht që bëhej fjalë veç për një
teori dhe askush nuk mund të imagjinonte se vrimat e zeza mund të
manipuloheshin vërtetë duke krijuar “vrima krimbash”. Por ideja
tingëlloi e pranueshme, e shtoi ndjeshëm interesin mbi “vrimat e
krimbave” dhe mbi udhëtimin në kohë, duke përfshirë edhe dy
matematikanët rusë.

Përveç pamundësive praktike, çfarë tjetër e pengon udhëtimin në kohë?

Problemi më i madh teorik njihet si paradoksi i
udhëtimit në kohë. Nëse dikush kthehet në kohë dhe ndërmerr diçka për
të ndaluar ekzistencën e vet, si mund të jetë i mundur udhëtimi në
kohë? Shembulli klasik është ai i të kthyerit në kohë që vret të
gjyshin përpara ardhjes në jetë të babait të tij. Kozmologët, të njohur
për fantazinë e shfrenuar, e kanë shmangur problemin, duke i ardhur
rrotull. Kanë sugjeruar se nuk ekziston një univers i vetëm, por se
janë të shumtë - aq të shumtë sa ka vend për çdo ngjarje të mundshme.
Në këtë model universi të shumëfishtë, apo “multiversi”, një grua që
kthehet në kohë për të vrarë gjyshen nuk cenon ekzistencën e vet, pasi
në universin fqinj gjyshja jeton për të sjellë në jetë një bijë, e cila
bëhet nëna e vrasëses.

Ku do na shpjerë makina e Gjenevës?

Fizikani dhe shkrimtari Xhon Gribin, i cili di t‘i
shpjegojë këto gjëra më mirë se pjesa dërrmuese e njerëzve, përmend një
proverb fizikanësh: gjithçka që nuk është e ndaluar, në një çast do të
ndodhë. “Kështu që ata mendojnë se makinat e kohës mund të ekzistojnë.
Problemi është se ‘tuneli kohor‘ që do të prodhohet nga pajisja do të
jetë një ‘vrimë krimbi‘ aq e vogël sa në të do mund të kalojë vetëm një
atom. Kështu që në Gjenevë hë për hë nuk do kemi asnjë vizitor nga e
ardhmja. Të gjithë këtë unë nuk mund ta përtypin pa i hedhur pak kripë,
por sigurisht që nuk është kokë e këmbë çmenduri”. Pra, jo marrëzi kokë
e këmbë, por një marrëzi e vogël.

Mënyrë e re për ndërrimin e valvolës në zemër

Një grup mjekësh në Nju Jork po përdorin një mënyrë të re jo-kirugjike për zevendësimin e valvolës së zemrës tek pacientët kardiakë. Deri tani nga kjo metodë kanë përfituar qindra vetë. Mjekët shpresojnë se procedura e re do të shmangë nga përdorimi mënyrën kirurgjike për zevendësimin e valvulës në zemër, që kryehet me një prerje gjatësore në kafazin e kraharorit të pacientit.

Para disa muajsh, murgesha Dugan nuk ishte në gjendje të bënte vetëm pak sepse i merrej fryma. Zemra e saj nuk funksiononte si duhej dhe kjo i shkaktonte asaj lodhje e pagjumësi.Mjekët e diagnostikuan atë me aortik stenosis, gjendje që shkakton ngushtimin e valvolës së zemrës.

Doktor Martin Leon i qëndrës mjekësore Columbia Presbiterian në Nju Jork thotë se kur valvola nuk hapet normalisht, në zemër krijohet presion. Në këto raste, pacienti nuk mbushet dot me frymë sepse trysnia ndjehet në mushkëri, të cilat akumulojnë ujë, por mund të shkaktojë edhe dhimbje në gjoks, marrje mendsh, humbje ndjenjash a rënie të fikësh.

Murgesha Dugan kishte nevojë për një valvulë të re në zemër.Por në moshën 91 vjeçare, shanset që ajo të mbetej gjallë pas një operimi ishin tepër të pakta. Gjatë operacionit kirugët hapin kafazin e kraharorit të pacintit për të vendosur valvolën. Në qëndrën Columbia Presbyterian, mjekët kishin disa muaj që merreshin me prova klinike për zëvendësimin e valvolës në zemër duke përdorur një teknikë të re, pa operacion. Në prova të tilla pacientët marrin pjesë vullnetarisht. Kështu edhe mugesha Duhan pranoi t’i nënshtrohej kësaj prove klinike për zevendësimin e valvulës në zemrën e saj.



Kjo teknikë është e ngjashme me procedurën e katheterizimit ku një tub i hollë a tel përdoret për hapjen a çbllokimin e artereve. Në këtë rast, valvola vendoset në maje të tjelit futet në arter dhe shtyhet deri në vendin e duhur, ndërsa mjekët ndjekin lëvizjen nëpërmjet imazheve të skanimit. Doktor Leon thotë se edhe këtë herë procedura doli me shumë sukses dhe murgesha Dugan iu kthye jetës normale. Mjekët ofrojnë këtë procedurë të re vetëm për njerëzit që nuk mund të përballojnë fizikisht ndërhyrjen kirugjike për zevendësimin e valvulës. Ata shpresojnë se pas provave të mjaftueshme klinike, nga kjo procedurë do të përfitojnë mbi 100 mijë pacientë të tjerë nga mbarë Shtetet e Bashkuara.

Disa barna kundër astmës, të dëmshme

Disa barna mjaft të përdorëshme për trajtimin e astmës mund të mos jenë shumë përfituese për fëmijët, thuhet në një studimi qeveritar. Por sipas studimit të agjencisë amerikane për ushqimet dhe barnat, këto ilaçe duket se nuk pakësojnë ose nuk lehtësojnë simptomat e astmës tek fëmijët, ndërkohë që shtojnë gjasat për efekte të dëmshme anësore.

Shumë studime kanë treguar se Advair, Serevent, Foradil dhe Symbicort përmirësojnë funksionimin e mushkërive dhe pakësojnë nevojën për ndërhyrje urgjente tek pacientët që vuajnë nga astma. Por kërkimet e reja kanë ngritur disa pyetje serioze lidhu me rrezikun e mundshëm të barmave kundër astmës, që pacienti i merr duke i thithur nëpërmjet paisjes. Një shqyrtim i kryer nga libraria Cochrane tregon se fëmijët që përdorin pajisjet për thijen e barnave përmirësuan funskionimin e mushkërisë por rreziku i tyre për t’u prekur nga ndonjë sulm i ashpër astmatik nuk u pakësua.

Agjencia amerikane që kujdeset për cilësinë e ushqimit dhe barnave tani po kryen hetime rreth cilësisë së këtyre ilaçeve.Para dy vjetësh, kjo agjenci i detyroi firmat farmaceutike të shtonin në etiketën e këtyre ilaçve edhe paralajmërimin mbi shtimin e mundshëm të gjasave për vdekje nga astma. Sipas një analize të re të kësaj agjencie qeveritare, fëmijët nën moshën 11 vjeç të prekur nga astma, mund të jenë veçanërisht në rrezik.

Disa ekspertë mendojnë se thithja e ilaçeve kundër astmës është e rrezikëshme, por të tjerë thonë se përfitimet janë më të mëdha, të paktën për personat në moshë të rritur. Të gjitha këto të dhëna janë duke u shqyrtuar me kujdes nga agjencia e ilaçeve, e cila deri tani nuk ka dalë me ndonjë vendim për të lejuar ose ndaluar shitjen në farmaci të ilaçeve Ilaçet Advair, Serevent, Foradil dhe Symbicort që thithen për të lehtësuar frymëmarrjen tek personat që vuajnë nga astma.

Gripi këtë vit, rezistent ndaj ilaçeve

Ekspertët amerikanë të shëndetësisë thonë se gripi këtë vit është rezistent ndaj shumë prej barnave të zakonëshme antivirusalë dhe shqetësohen se një gjendje e tillë mund të bëhet shkak për më shumë shtrime në spital e vdekje sesa më parë si pasojë e gripit. Njerëzit që preken nga gripi trajtohen zakonisht me Tamiflu. Por qendra për kontrollin dhe parandalimin e sëmundjeve paralajmëron se ky ilaç është treguar i paefektshëm ndaj shumë rasteve të gripit këtë vit. Ekspertët mendojnë se virusi i gripit ka pësuar një ndryshim. Ata thonë se shkaku nuk është përdorimi i tepruar i Tamiflusë, por gjithashtu nuk janë në gjendje të thonë se nga se është shkaktuar ky ndryshim. Deri tani në Shtetet e Bashkuara, nuk janë vënë re raste të rënda gripi. Megjithatë mjekët shqetësohen se nëse kjo prirje ndryshon dhe rastet e gripit shtohen, ata nuk kanë ndonjë ilaç të efektshëm për t’i trajtuar pacientët e tyre. E vetmja gjë që ekspertët rekomandojnë në këtë situatë është që njerëzit të vaksinohen kundër gripit dhe të lajnë duart rregullisht për të mbrojtur veten nga infeksioni.

Paniku dhe sëmundjet e zemrës


Çdo njeri pushtohet nga ankthi, si në rastet kur është vonë për punë, shkollë ose për një takim të rëndësishëm. Por kur ky ankth është i vazhdueshëm a pa arsye, ai quhet çrregullim apo sulm paniku. Në raste të tilla njerëzit dallohen për pesimizëm. Në çdo gjë ata parashohin fatkeqësi dhe gjithmonë shprehin shqetësim të tepruar, madje edhe pse janë të vetëdijshëm se shqetësimi i tyre është pajustifikueshëm.

Shkencëtarët thonë se njerëzit që përjetojnë sulme të shpeshta paniku, shtojnë rrezikun për t’u prekur nga sëmundje të zemrës. Ata mendojnë se ky rrezik vjen nga ngurtësimi i artereve si pasojë e shtimit tej mase të veprimtarisë së sistemit nervor.

Statistikat tregonë se rreth 5 përqind e amerikanëve provojnë sulme paniku gjatë një periudhe të jetës së tyre dhe rreth 3 përqind i përjetojnë ato çdo vit. Gjithashtu është vënë re se shumë prej atyre që preken nga sulmet të vazhdueshme të ndjenjave të panikut, vuajnë nga sëmundje në zemër.

Kohët e fundit shkencëtarët pranë Kolegjit Universitar të Londrës studiuan lidhjen midis panikut dhe problemeve në zemër dhe arritën në përfundimin se paniku mund të jetë shkaktar i shtimit të goditjeve në zemër. Ata morrën në shqyrtim 57 mijë vetë që vuanin nga paniku që do të thotë se kishin provuar ankth të pakontrolluar për më shumë se 6 muaj. Në grupin tjetër ata përfshinë persona pa simptoma paniku. Shkencëtarët vunë re se personat e diagnostikuar me panik kishin 38 përqind gjasa për të pësuar një goditje në zemër dhe 44 përqind më shumë gjasa për t’u prekur nga ndonjë sëmundje në zemër. Shkencëtarët spekullojnë se kjo ndoshta vjen si pasojë e ngurtësimit të artereve tek personat me panik ku sistemi nervor detyrohet të veprojë në mënyrë tepër të sforcuar. Ata i botuan rezultatet e studimit të tyre në revistën evropiane mbi sëmundjet e zemrës.

Por gjatë studimit shkencëtarët zbuluan një paradoks; personat që vuanin nga paniku, megjithëse mund të prekeshin nga sëmundje të zemrës, ata kishin 25 përqind më pak gjasa për të vdekur nga sëmundje të tilla. Ekspertët thonë se shpjegimi i mundshëm është se pacientët që vuajnë nga paniku shkojnë rregullisht tek mjeku për të kontrolluar gjendjen e tyre, dhe kjo bën që rastësisht të dallohen edhe problemet në zemër e pastaj të diagnostikohen e trajtohen që në fazë më të herëshme, ndryshe nga personat e zakonshëm të cilët shkojnë tek mjeku një herë në 6 muaj a një vit, ose vetëm kur sëmëndja ka përparuar.

Metodë e re operimi në shtyllën kurrizore

Shumë njerëz provojnë dhimbje në shtyllën kurrizore, të cilat shkaktohen nga traumat, mosha e thyer a sforcimet fizike. Këto krijojnë dhimbje si pasojë e shtypjes a presionit në fijet nervore. Për lehtësimin e dhimbjeve shpesh përdoren barna a masazhe dhe kur këto nuk japin rezultat, përdoret operimi gjatë të cilit mjekët ndërrojnë diskun a ruazën e dëmtuar.

Një grup mjekësh në qëndrën mjekësore të universitetit Duke në Karolinën e veriut thotë se tani po u ofron pacientëve me dhimbje në shtyllën kurrizore një metodë të re kirugjike, që është një hapje shumë e vogël, pa prekur aspak fijet muskujve dhe ato nervore.

Mjekët thonë se pas një operimi të tillë pacienti e merr veten shumë shpejt. Gjatë këtij lloj operacioni, mjekët kryejnë rreth 200 radiografi të pacientit, thuajse sa herë që bisturia prej trupin. Kjo bëhet për të siguruar që kirurgu po operon në vendin e dëmtuar të shtyllës kurrizore për të hequr qendrën e një disku të dëmtuar të ruazës. Duke bërë një të çarë të vogël në pjesën e poshtme të shtyllës kurrizore, kirurgët zëvendësojnë pjesën e diskut me kockë të zhvilluar në laborator, pastaj vendosin vidën për ta lidhur me diskun tjetër. Operacioni me këtë metodë të re zgjat jo më shumë se një orëm ose sa 1 e treta e kohës që nevojitet me mënyrën e deritanishme të operimit kur pacienti qëndron në spital për disa ditë. Rreth 3 orë pas operimit me metodën e re kirurgjike, kjo paciente hedh hapin e parë dhe pas 6 orësh është gati për të shkuar në shtëpi.